Rối loạn tuyến giáp có thể dẫn tới vô sinh, trầm cảm, rối loạn sinh dục, tăng cholesterol. Nhưng dù mắc bệnh, bạn vẫn có thể trở lại cuộc sống bình thường nếu được chữa trị tốt và kịp thời
Một cục hạch tuy chỉ bằng đầu ngón tay nhưng là bộ phận quyết định kích cỡ của vòng eo, năng lượng cho cơ thể và tâm trạng của bạn. Hơn 10 triệu phụ nữ trên thế giới có vấn đề ở “bộ máy điều khiển” này. Bạn có nguy cơ là một trong số họ không?
Chị Gia Linh, Q. 3, TP. HCM, bắt đầu bị bệnh tật tấn công vào năm chị 26 tuổi. Mỗi sáng thức dậy là cả một cực hình đối với chị. Tâm trạng ảm đạm, chị phải cố gắng đấu tranh để vượt qua những triệu chứng khó chịu. “Ở công ty, tôi phải họp hành liên miên trong khi người cứ mệt mỏi rã rời, đầu óc choáng váng, cảm giác cứ như mình sắp ngất đến nơi vậy”, chị Gia Linh kể. Dù thực hiện chế độ ăn kiêng rất nghiêm ngặt, nhưng chị vẫn tăng hơn 2kg trong vòng chỉ có hai tuần. Hơn thế, mỗi khi ra ngoài trời se se lạnh, móng tay và móng chân chị chuyển sang màu xanh nhạt. Chị phải đến gặp bác sĩ để tìm hiểu về tình trạng mình đang gặp phải.
Rối loạn tuyến giáp là gì?
Sau hàng loạt các xét nghiệm, bác sĩ kết luận vấn đề chị Linh đang gặp có căn nguyên từ một vùng nhỏ trên cơ thể, đó là tuyến giáp. Ðây được coi là một tuyến nội tiết quan trọng của cơ thể. Nó điều hòa năng lượng, kiểm soát việc sản sinh các loại protein và điều tiết một loạt quá trình trao đổi chất trong cơ thể. Tuyến giáp được so sánh giống như bàn đạp phanh của một chiếc ô-tô, điều khiển tốc độ nhanh chậm của các hoạt động trên từng bộ phận của cơ thể. Và khi một bộ phận của xe ô-tô bị hỏng, cả chiếc xe sẽ nằm chết dí một chỗ.
Trên cơ thể, tuyến giáp nằm ở giữa thanh quản và xương quai xanh. Bạn có thể tự xác định vị trí của tuyến này bằng cách dùng tay sờ lên cổ, nơi ống thanh quản có cục gồ lên, hạch tuyến giáp nằm ngay bên dưới chỗ đó.
(ảnh shutterstock)
Bộ phận này hoạt động theo trình tự sau: Hormone từ tuyến yên kích thích tuyến giáp sản sinh ra hormone của riêng nó. Các hormone của tuyến giáp điều tiết một loạt các quá trình trao đổi chất trong cơ thể. Nếu lượng hormone bị mất cân bằng có thể dẫn tới việc tăng nhịp tim và gây ra đau cơ.
Hạch tuyến giáp có hình cánh bướm, đóng vai trò bơm hormone tuyến giáp, một loại hóa chất cực mạnh có tác dụng điều chỉnh quá trình trao đổi chất và điều hòa thân nhiệt. Chất này cũng có tác động đến từng hệ thống trên cơ thể con người để giữ cho não bộ sắc bén, ruột nhu động, kinh nguyệt đều đặn, và các bộ phận khác như da dẻ, móng tay, móng chân, tóc… được khỏe mạnh.
(ảnh shutterstock)
Nam giới cũng có tuyến giáp, nhưng phụ nữ dễ bị rối loạn tuyến giáp hơn, nhất là trong độ tuổi từ 20 – 40 tuổi. Ước tính phụ nữ có nguy cơ gặp các vấn đề về tuyến giáp gấp 12 lần nam giới có lẽ bởi vì phụ nữ dễ có khả năng mắc các bệnh tự miễn như lupus ban đỏ và viêm khớp dạng thấp, các bệnh thường bị nhầm với các bệnh do tuyến giáp gây nên.
Rối loạn tuyến giáp thường là do di truyền. Rối loạn tuyến giáp cũng có thể là hậu quả của việc có quá ít hormone tuyến giáp (suy giáp) hoặc quá nhiều hormone tuyến giáp (cường giáp). Tình trạng quá ít hoặc quá nhiều hormone này thường xuất hiện tạm thời hoặc vĩnh viễn ở các phụ nữ sau khi sinh đẻ. Hormone tuyến giáp điều chỉnh năng lượng cung cấp cho tất cả các tế bào trong cơ thể, kể cả tế bào cơ. Vì thế, nếu có trục trặc gì ở tuyến này cũng giống như một chiếc xe không được cung cấp nhiên liệu đầy đủ và điều độ, các chức năng của cơ thể cũng sẽ bị rối loạn. Theo một nghiên cứu mới đây, chất hóa học dùng để sản xuất các đồ dùng không dính trong nhà bếp và loại vải không thấm nước dùng để sản xuất thảm và ghế sofa cũng làm tăng nguy cơ gây biến chứng tuyến giáp.
Dấu hiệu nhận biết bạn bị bệnh
Suy giáp và cường giáp thường có triệu chứng đối lập nhau. Suy giáp thường phổ biến hơn, đó chính là bệnh đã tấn công chị Gia Linh. Trong nhiều trường hợp, bệnh nhân bị suy giáp thường có những dấu hiệu khó nhận biết và tăng dần cấp độ theo thời gian. Người bị chứng bệnh này có thể bị tăng cân đột ngột. Tuy nhiên, nếu chỉ bị tăng cân đột ngột cũng chưa thể kết luận được rằng bạn đã bị suy giáp. Cần phải căn cứ vào một số triệu chứng khác như khô da, rụng tóc, đãng trí, mệt mỏi, bất chợt rùng mình, táo bón và kinh nguyệt thất thường. Chứng bệnh này cũng gây ra một số triệu chứng khác, nhưng không rõ ràng, tùy theo từng người.Cường giáp lại dễ nhận biết hơn. Bệnh này xuất phát từ việc tuyến giáp giải phóng rất nhiều hormone dư thừa. Hiện tượng này khiến cơ thể bị sốc và sụt cân đột ngột, tim đập nhanh, mất ngủ hoặc tiêu chảy. Người bị cường giáp luôn cảm thấy cơ thể như bị điện giật, ấm nóng và run rẩy tựa hồ như họ đang bị truyền cà-phê espresso trực tiếp vào người vậy. Các triệu chứng của bệnh cường giáp có thể trở nên nặng nề hơn hoặc kéo dai dẳng trong một thời gian dài. Cả chứng cường giáp và suy giáp đều có thể chữa trị được, chỉ cần có phương cách hợp lý.
Còn phần 2: Tự khám cổ để nhận biết bệnh rối loạn tuyến giáp
