Hiện nay đã có thuốc và nhiều tùy chọn phương pháp phẫu thuật để điều trị hoặc loại bỏ u xơ tử cung mà không cần phải cắt bỏ tử cung.
U xơ tử cung là gì?
Khối u cơ phát triển trong thành tử cung (dạ con). Một thuật ngữ y tế cho u xơ tử cung là “leiomyoma” (leye-oh-meye-OH-muh) hay chỉ là “myoma”. U xơ tử cung hầu như luôn luôn lành tính (không ung thư). U xơ tử cung có thể phát triển như là một khối u đơn, hoặc nhiều khối u trong tử cung. Chúng có thể nhỏ như một hạt táo hoặc to như quả bưởi. Trong trường hợp bất thường chúng có thể phát triển rất lớn.
Nhiều phụ nữ có u xơ cỡ nhỏ hoặc vừa phải thường gặp rất ít hoặc không có dấu hiệu u xơ cổ tử cung trong suốt quãng thời gian có con.
Ai bị u xơ tử cung?
Có nhiều yếu tố có thể làm tăng nguy cơ u xơ tử cung ở phụ nữ:
– Tuổi tác. U xơ tử cung trở nên phổ biến hơn khi phụ nữ bước vào giai đoạn tuổi tác những năm 30 và 40 cho đến thời kỳ mãn kinh. Sau thời kỳ mãn kinh, u xơ tử cung thường co lại.
– Lịch sử gia đình. Nếu trong gia đình có thành viên đã mắc u xơ, đồng nghĩa với việc làm tăng nguy cơ của bạn. Nếu người mẹ có u xơ tử cung, nguy cơ bạn sẽ mắc cao hơn so với trung bình khoảng ba lần.
– Nguồn gốc dân tộc. Phụ nữ Mỹ gốc Phi có nhiều khả năng để phát triển u xơ tử cung hơn so với phụ nữ da trắng.
– Béo phì. Những phụ nữ thừa cân có nguy cơ cao hơn đối với u xơ tử cung. Đối với phụ nữ béo phì, nguy cơ lớn hơn trung bình 2-3 lần.
– Thói quen ăn uống. Ăn nhiều thịt đỏ (như thịt bò) và giăm bông có khả năng liên kết với một nguy cơ cao hơn của u xơ tử cung. Ăn nhiều rau xanh giúp bảo vệ phụ nữ khỏi u xơ phát triển.
U xơ tử cung không nguy hiểm như bạn nghĩ
Theo thống kê, có khoảng 30% phụ nữ ở độ tuổi 30-50 mắc u xơ tử cung.
U xơ tử cung có thể phát triển ở đâu?
Hầu hết các u xơ tử cung phát triển trong thành tử cung. Các bác sĩ chia chúng thành ba nhóm dựa vào nơi chúng phát triển:
– Nhóm ngoài bìa tử cung.
– Nhóm trên thành tử cung.
– Nhóm bên ngoài tử cung.
Một số u xơ phát triển thêm cuống (u xơ tử cung có cuống hay cuống u xơ tử cung) mọcra từ bề mặt của hay vào trong khoang tử cung. Chúng có thể nhìn như nấm.
Những dấu hiệu nhận biết u xơ tử cung
Một số phụ nữ không nhận ra họ có u xơ tử cung vì không thấy biểu hiện rõ ràng của bệnh. U xơ tử cung được phát hiện khi khám phụ khoa định kì hoặc trước khi sinh. Các triệu chứng của u xơ tử cung có thể có:
– Chảy quá nhiều (có thể gây ra thiếu máu nặng) hoặc trải qua những cơn đau đớn trong kỳ kinh
– Cảm giác đầy ở vùng xương chậu (vùng bụng dưới)
– Chướng nở vùng bụng dưới
– Đi tiểu thường xuyên
– Đau khi quan hệ tình dục
– Đau lưng dưới
– Những biến chứng khi mang thai và lao động
– Vấn đề sinh sản, chẳng hạn như vô sinh, tuy nhiên rất hiếm
Chẩn đoán u xơ tử cung
Thông thường, phụ nữ không nhận ra mình có khối u xơ cho đến khi đi khám phụ khoa. Bác sĩ sẽ thực hiện các xét nghiệm bên dưới nếu nghi ngờ bạn có khối u xơ:
– Siêu âm vùng chậu: Một dụng cụ giống hình chiếc đũa sẽ di chuyển khắp phần bụng dưới hoặc được chèn vào trong âm đạo để quan sát tử cung và các cơ quan vùng chậu khác kĩ hơn. Dụng cụ này tạo ra sóng âm giúp mọi người xem được hình ảnh của các cơ quan vùng chậu.
– Hysterosalpingogram (HSG – Chụp X quang khoang tử cung): Khi thực hiện phương pháp này, bác sĩ sẽ đưa một chất lỏng phản quang vào tử cung và ống dẫn trứng để tái hiện cấu trúc bên trong khoang tử cung và phát hiện bất kì điểm bất thường nào (nếu có).
– Nội soi tử cung: Một dụng cụ nhỏ, hẹp giống kính viễn vọng được đưa vào tử cung thông qua âm đạo để bác sĩ nhìn rõ những tăng trưởng bất thường trong tử cung và phát hiện bệnh lý.
– Nội soi ổ bụng: Bác sĩ sẽ rạch một đường nhỏ ở bụng để đưa ống nội soi vào và quan sát bên trong ổ bụng.
– Số lượng, kích thước và tốc độ phát triển của u xơ khác nhau giữa phụ nữ. Kích thích tố nữ tạo “động lực” để u xơ phát triển nên chúng sẽ tiếp tục gia tăng cho đến khi mãn kinh. Một số u xơ tử cung co lại sau khi phụ nữ mãn kinh; tuy nhiên, những u xơ lớn hơn có thể ít thay đổi hoặc chỉ nhỏ hơn một chút về kích thước. Một phụ nữ từng phẫu thuật cắt bỏ u xơ tử cung vẫn có thể tiếp tục mắc phải bất cứ lúc nào trước khi bước vào thời kỳ mãn kinh.
Phòng chống u xơ tử cung thế nào?
Không có biện pháp nào có thể ngăn chặn u xơ tử cung ngừng phát triển. Nghiên cứu cho thấy những nữ vận động viên hoặc những người thường xuyên tập thể thao ít khả năng mắc phải u xơ tử cung hơn so với người bị béo phì hoặc không tập thể dục.
Tập luyện thể thao thường xuyên để phòng chống u xơ tử cung
Cách thức điều trị
Bác sĩ sẽ không dùng biện pháp gì nếu u xơ có kích thước nhỏ và không gây nên bất kì triệu chứng nào. Bạn có thể được yêu cầu tái khám vùng chậu sau mỗi 6 tháng để chắc chắn rằng u xơ không phát triển quá nhanh. Trong một số trường hợp, bạn cần dùng thuốc để kiểm soát tình trạng chảy máu bất thường hoặc thu nhỏ u xơ tạm thời.
Thuốc dùng để thu nhỏ u xơ tử cung như leuprolide (Lupron) sẽ thiết lập thời kì mãn kinh tạm thời bằng cách ngăn chặn các buồng trứng tạo ra nội tiết tố nữ estrogen. Khi lượng estrogen giảm và chu kì kinh nguyệt dừng lại, thời kì mãn kinh xuất hiện, u xơ ngừng phát triển và dần co lại. Điều này giúp ngăn chặn tình trạng mất máu nặng và kéo dài. Tuy nhiên, khi dừng thuốc, kinh nguyệt quay trở lại, u xơ tử cung không được loại bỏ sẽ bắt đầu tăng trưởng. Loại thuốc này thường được dùng bằng cách tiêm vào các cơ bắp lớn trong cơ thể.
U xơ tử cung cần được loại bỏ nếu chúng gây ra các triệu chứng đáng kể và ảnh hưởng đến khả năng sinh sản.
Tăng trưởng trong tử cung cũng cần loại bỏ nếu bác sĩ cảm thấy khó khăn trong quá trình xác định đó là u xơ tử cung hay ung thư. Các lựa chọn loại bỏ u xơ tử cung bao gồm:
– Cắt bỏ u xơ tử cung: Phương pháp này giúp loại bỏ u xơ tử cung từ thành tử cung, cho phép phụ nữ giữ lại tử cung nếu muốn có con. Tuy nhiên, thành tử cung sẽ bị suy yếu sau phẫu thuật và mẹ có thể phải dùng biện pháp sinh mổ sau này. Phẫu thuật cắt bỏ u xơ tử cung đôi khi được thực hiện bằng phương pháp nội soi ổ bụng. Nếu u xơ tử cung quá lớn và không dùng được phương pháp nội soi, bác sĩ sẽ dùng phương pháp “truyền thống” là rạch một đường lớn ở bụng dưới để phẫu thuật.
– Cắt bỏ u xơ bằng nội soi tử cung: Một thiết bị soi tử cung được đưa vào tử cung qua âm đạo. Dụng cụ phẫu thuật gắn liền với thiết bị này sẽ loại bỏ u xơ phát triển bên trong tử cung. Phương pháp này đôi khi kết hợp với nội soi tùy vào số lượng và vị trí của u xơ tử cung.
– Uterine artery embolization (UAE – Thuyên tắc động mạch tử cung): Đây là một kỹ thuật ít xâm lấn, dùng X-quang để ngăn nguồn cung cấp máu cho nhân xơ. Phương pháp này là lựa chọn cho những phụ nữ không muốn phẫu thuật hoặc không dự định có thêm con nhưng vẫn muốn giữ lại tử cung.
– Cắt bỏ tử cung: Mãi cho đến gần đây, nhiều phụ nữ có u xơ tử cung vẫn được điều trị bằng cách này. Tuy nhiên, đây không còn là vấn đề đáng lo ngại vì cả bác sĩ lẫn bệnh nhân đã biết có nhiều cách để điều trị hoặc loại bỏ u xơ mà không cần cắt bỏ tử cung. Phương pháp này đòi hỏi sự suy xét kĩ lưỡng về các nhu cầu hoạt động cũng như tinh thần của bệnh nhân trước khi tiến hành phẫu thuật. Cắt bỏ tử cung chỉ nên là lựa chọn khi u xơ quá nhiều, kích thước lớn, nặng, chảy máu kéo dài và gây thiếu máu trầm trọng.
Bạn nên đi khám khi nào?
Bạn nên thực hiện điều này nếu có bất kì triệu chứng sau:
– Chảy máu nhiều, kéo dài khi có kinh nguyệt
– Chảy máu âm đạo sau khi quan hệ
– Chảy máu hoặc xuất hiện đốm máu giữa chu kì kinh nguyệt
– Tiểu tiện bất thường
– Đau vùng chậu hoặc dưới lưng khi quan hệ hoặc trong chu kì kinh nguyệt
Bạn không nên chần chừ đi gặp bác sĩ nếu đang bị đau vùng chậu hoặc chảy máu quá nhiều ở khu vực âm đạo.
