Ngồi hàng giờ liên tục trên ghế không chỉ gây tổn hại với lưng mà hành động này còn có thể “hạ gục” cơ thể bạn. Trung bình, bạn hành hạ cặp mông gần 55 tiếng/tuần.

Năm ngoái, Khỏe Đẹp Rạng Ngời là một trong những đơn vị đầu tiên vạch trần căn bệnh ngồi. Lý do chính: Tình trạng ngồi ỳ kéo dài khiến bạn dễ mắc những bệnh chết người như tim mạch và béo phì. Lời khuyên: Nhớ siêng năng vận động. Nghiên cứu chỉ ra rằng cuộc sống kém hoạt động còn gây hại cho trí tuệ, chu kỳ giấc ngủ và các bộ phận khác trong cơ thể. Thậm chí nó có khả năng giảm tuổi thọ của bạn, những phụ nữ ngồi hơn 6 tiếng/ngày có nguy cơ tử vong vì bất kỳ nguyên nhân nào cao hơn khoảng 40%, so với nhóm ngồi chưa đến 3 tiếng bất kể mức độ tập luyện của họ. Điều này có cảnh tỉnh bạn?

“Cơ thể con người tiến hóa để di chuyển”, tiến sĩ Phạm Ngọc Hoa, đại học Y khoa Phạm Ngọc Thạch, TP. HCM, cho biết. “Có những lúc bạn cần ngồi, nhưng càng ngày chúng ta lại càng ngồi lì một chỗ quá lâu, điều đó trái với tự nhiên và nguy hiểm cho sức khỏe của mình”. Những phụ nữ trẻ chính là đối tượng “dán” mông trên ghế nhiều thời gian hơn những người khác. Quả là tin đáng lo ngại vì trên thực tế, sự bất động bắt đầu hủy hoại sức khỏe bạn nhanh chóng. Tìm hiểu các thông tin khoa học liên quan đến bệnh ngồi lâu và cách né tránh những nguy cơ từ nó.

Giấc ngủ

Khi bạn “dính” với ghế nhiều giờ liền, trọng lực và tình trạng máu lưu thông kém có thể gây tích tụ chất lưu ở bắp chân, nhưng cặp mắt cá chân phù thiếu gợi cảm chưa phải là điều tệ hại nhất. Lúc bạn nằm ngủ sau đó, chất lưu ấy chuyển hướng tới các cơ lẫn mô của cổ và có thể ép cổ họng sưng lên, theo lời phó giáo sư, tiến sĩ Nguyễn Tấn Bỉnh, hiệu trưởng trường đại học Y khoa Phạm Ngọc Thạch, TP. HCM.

Có lẽ bạn đang cảm thấy khó khăn hơn với việc hít thở và thậm chí ngừng thở trong những khoảng thời gian ngắn ban đêm, một tình trạng nghiêm trọng được gọi là chứng ngưng thở khi ngủ. Nó có thể khiến bạn thấy mình như người dở sống dở chết.

Mông

Đây không chỉ là chuyện nạp calorie vô giá trị khiến cơ thể phải nhận tạp chất. Một nghiên cứu mới tại Mỹ về nuôi cấy tế bào phát hiện khi bạn ngồi yên trong thời gian dài, trọng lượng mà cơ thể dồn lên các tế bào mỡ khuyến khích chúng tạo ra mỡ nhiều hơn hai lần, ở tốc độ nhanh hơn, so với lúc bạn đứng. Tuy nhiên, lúc chúng ta ngồi hoặc nằm lên tế bào mỡ, chúng sản sinh ra nhiều triglyceride hơn, loại mỡ này có thể gia tăng nguy cơ đột quỵ.

Đường huyết

Mỗi lần bạn nhồi nhét thức ăn, lượng đường huyết tăng vọt và “bạn phải chịu đựng sự dồn ép lớn đến hơn bốn tiếng của hoạt động tích trữ calorie trong cơ thể”, tiến sĩ Phạm Ngọc Hoa giải thích. Đã có nghiên cứu chứng tỏ việc ngồi lì quá nhiều có thể biến quá trình bình thường điển hình này trở nên nguy hiểm. “Khi những người khỏe mạnh khác giảm một nửa số bước đi mỗi ngày, lượng đường máu của họ đột ngột tăng sau mỗi bữa ăn, bất kể loại thực phẩm họ đang dùng.

Điều này có thể gây nên nguy cơ bị bệnh tiểu đường type 2 cao hơn”, tiến sĩ Phạm Ngọc Hoa tiếp tục nhấn mạnh.

Trí não

Càng ngồi ỳ, bạn càng đối diện với tình trạng mất trí nhớ tạm thời mang tên “khoảnh khắc tuổi già”. Thùy hải mã trên đầu, còn gọi là trung tâm trí nhớ, sẽ kém đi khi bạn già hơn, nhưng hậu quả phụ của chuyện ngồi nhiều như béo phì, tiểu đường có thể thúc đẩy quá trình đó ngay cả khi bạn chưa già. Ngược lại, hoạt động thể chất lại giúp gia tăng kích cỡ của thùy hải mã, theo bác sĩ Lê Hoàng Linh, chuyên khoa Nội thần kinh, bệnh viện An Sinh, TP. HCM.

Phổi

Chuyện đơn giản như hít thở cũng có thể gặp trở ngại bởi tình trạng ngồi yên hàng giờ. Những bạn gái ngồi lâu sẽ bị tăng gấp đôi nguy cơ phát triển bệnh tắc động mạch phổi, tức có máu đông gây tắc nghẽn trong phổi. “Thói quen này làm máu lưu thông chậm và nhiều khả năng hình thành các cục nghẽn hơn, chúng có thể nằm lại trong phổi”, bác sĩ Lê Kim Hoa, trưởng khoa cấp cứu, bệnh viện An Sinh, TP. HCM, giải thích. Ngồi càng lâu, nguy cơ càng cao và những phụ nữ đang uống thuốc tránh thai, một yếu tố tăng nguy cơ bị chứng vón cục máu, nên đặc biệt lưu tâm.’

(Mời bạn đón xem tiếp Phần 2: Giải pháp chống ngồi nhiều)