Một bác sĩ trung bình thăm khám hơn 50 bệnh nhân/ngày, điều này có thể dẫn đến việc thăm khám vội vã và mắc phải những sai lầm vô ý. Bài viết nêu lên bảy thói quen của thầy thuốc mà bạn cần lưu ý để có thể tự bảo vệ mình ->>
Bạn có biết chụp cắt lớp PET và chụp CT khác nhau thế nào không? Hoặc sự khác biệt giữa cholesterol có lợi HDL và cholesterol có hại LDL? Giống nhiều người khác, bạn thường e ngại nhờ bác sĩ giải thích ngọn ngành các kiến thức y tế, nhưng vẫn đặt niềm tin vào lời phán của họ mà không đoái hoài đến lời khuyên hoặc tham khảo các ý kiến khác. Một bác sĩ trung bình thăm khám hơn 50 bệnh nhân/ngày, điều này có thể dẫn đến việc thăm khám vội vã và mắc phải những sai lầm vô ý. Bài viết nêu lên bảy thói quen của thầy thuốc mà bạn cần lưu ý để có thể tự bảo vệ mình
1/ Thích kê toa
Linh Mai, 31 tuổi, thường xuyên đến khám bệnh tại một phòng khám taimũi họng ở TP. HCM. Lần đầu tiên thăm khám, bác sĩ dành cho cô khoảng 5 phút để chẩn đoán và kê toa. Tuy nhiên, sau nhiều lần trở thành gương mặt quen thuộc của nơi này, Mai nhận ra thời gian thăm khám ngày càng ngắn dần. “Đến giờ mỗi lần thấy tôi, bác sĩ vừa nghe tôi thông báo triệu chứng vừa nhanh tay kê toa. Thời gian thăm khám chỉ còn… 2 phút”.
Việc bác sĩ lựa chọn cách giải quyết nhanh chóng: kê toa mua thuốc diễn ra trên khắp các bệnh viện lớn nhỏ. Ngay tại Mỹ, chỉ trong vòng 10 năm qua, số toa thuốc mà các bác sĩ kê đã tăng gần 50%, trong đó toa thuốc ngủ tăng hơn 30 lần tại các phòng khám thần kinh. Ở Việt Nam, khi việc quản lý liên quan đến những quy định trên chưa chặt chẽ, nhiều người đều cho rằng con số trên còn lớn hơn rất nhiều.
Cẩn trọng: Trước khi bắt đầu dùng bất kỳ loại thuốc nào, bạn nên hỏi bác sĩ ba câu hỏi: Có cách chữa chưa cần dùng thuốc không? Tại sao bác sĩ chọn thuốc này thay vì loại khác? Những ưu và nhược điểm khi dùng thuốc này là gì? Nếu bác sĩ phớt lờ thắc mắc của bạn, đó là lúc bạn nên tìm bác sĩ khác. Bạn có thể kiểm tra xem liệu thầy thuốc đó có nhận hoa hồng từ các công ty dược phẩm lớn để cố tình kê toa loại thuốc nào đó hay không.
2/ Thiếu ngủ
Theo quy đinh nghề nghiệp, những phi công phải nghỉ ít nhất mười tiếng giữa các chuyến bay, nhưng lại chưa có quy tắc rõ ràng dành cho các bác sĩ. Thầy thuốc cũng là người nắm giữ sinh mạng người khác trong tay, đôi khi lại phải làm việc liên tục 24 giờ. Sự thiếu ngủ của họ có thể đem lại những hậu quả đáng sợ. Theo Tạp chí Hiệp hội Y khoa, Mỹ, bác sĩ phẫu thuật ngủ ít hơn sáu tiếng vào đêm trước khi mổ sẽ gặp rắc rối về thao tác nhiều hơn hai lần so với đồng nghiệp nghỉ ngơi đầy đủ. Bác sĩ Phan Văn Trụ, phó giám đốc bệnh viện Tâm thần, TP. HCM, nhấn mạnh: “Bác sĩ tại phòng khám tư thu hút nhiều bệnh nhân đông dẫn đến việc làm trễ và sẽ ảnh hưởng đến kết quả chẩn đoán của họ trong ngày hôm sau tại bệnh viện”.
Cẩn trọng: Theo bác sĩ Phan Văn Trụ: “Bạn hoàn toàn có quyền hỏi về thời gian nghỉ ngơi của bác sĩ, đặc biệt trước khi phẫu thuật”. Lúc đặt lịch mổ, bạn nhớ hỏi thăm lịch làm việc và chọn ngày mổ không trùng vào đợt trực ca đêm của họ. Ngoài ra, bạn nên hẹn giờ sớm nhất có thể trong buổi sáng, trước khi bác sĩ mệt mỏi vì lượng bệnh nhân quá tải. Nếu đưa người nhà đi cấp cứu và gặp phải bác sĩ trực đang ngái ngủ, tốt nhất bạn nên yêu cầu một bác sĩ khác.
3 / Thiên vị
Giống như bất cứ ai khác, bác sĩ có thể đưa ra nhận định, nhưng cách làm này có thể ảnh hưởng đến sức khỏe bạn. Theo nghiên cứu của Women’s Health quốc tế, phụ nữ có cùng triệu chứng đau như nam giới thường ít có khả năng được điều trị thích hợp, vì bác sĩ cho rằng họ đã phóng đại mọi chuyện lên. Thanh Lan, 28 tuổi, một bệnh nhân nặng 67kg, chia sẻ: “Theo kinh nghiệm bản thân, tôi thấy bác sĩ dành ít thời gian hơn với những người nặng cân béo phì vì họ nghĩ bệnh nhân béo phì không có triển vọng và thường không tuân thủ. Thật là éo le”.
Cẩn trọng: Bác sĩ Nguyễn Thanh Phong, trưởng khoa khám bệnh, bệnh viện An Sinh, TP. HCM, cho rằng: “Nếu bác sĩ trả lời câu hỏi với sự tránh né chung chung: Ồ, việc phụ nữ quá xúc động là bình thường, bạn nên tìm bác sĩ khác. Nếu bạn không hài lòng với thái độ của bác sĩ nam, sao bạn không tìm bác sĩ nữ. Đều là phụ nữ nên họ hiểu tâm lý người cùng giới và dành nhiều thời gian cho bạn hơn. Điều này có thể hạn chế sự thiên vị và cảm tính”.
Một số bác sĩ ít dành thời gian để lắng nghe bệnh nhân
4 / Tán tỉnh
Để chẩn đoán và đưa ra phương pháp chữa trị tốt nhất, bác sĩ phải khách quan và kiềm chế mong muốn bản thân. Thêm vào đó, bệnh nhân cần có sự thoải mái để nói thật, đặc biệt là về các triệu chứng khó nói. Vì thế, mối quan hệ tình cảm giữa bác sĩ và bệnh nhân luôn là điều cấm kỵ. Dù vậy, một số người vẫn hành xử vượt quá giới hạn. Ngọc Bích, 24 tuổi, ở Hà Nội, vẫn chưa hết lo sợ khi kể chuyện cô bị một bác sĩ “thả dê”. “Tôi phát hiện ngực của mình đau nhói nên đi siêu âm. Một bác sĩ nam vừa rê máy vừa khen: Vòng một của em hấp dẫn chẳng thua gì người mẫu nhỉ! Phải chi chúng ta có cơ hội tìm hiểu nhau nhỉ. Nghe vậy, tôi ngồi phắt dậy, mặc áo vào và ra về ngay. Thạc sĩ tâm lý Nguyễn Thị Tâm, trung tâm Hồn Việt, TP. HCM, phân tích thêm: “Nếu phụ nữ bị tán tỉnh khi khám bệnh, họ sẽ ngại hỏi về những nốt sưng hay triệu chứng lạ ở vùng kín của cơ thể. Như thế, việc chữa trị gần như không hiệu quả”.
Cẩn trọng: Dù vẻ ngoài hấp dẫn của bác sĩ có thể hút hồn người đối diện, nhưng bạn phải tỉnh táo để hiểu rằng đạo đức nghề nghiệp không cho phép họ tán tỉnh bệnh nhân trong lúc thăm khám. Giải pháp của bạn là nên tìm bác sĩ mới. “Nếu là người có tình cảm trước, bạn dừng ngay việc trị liệu với bác sĩ đó rồi hãy nghĩ đến chuyện có nên rủ anh ấy đi chơi hay không”, thạc sĩ Tâm khuyên.
Mời bạn xem tiếp phần 2: Những lời khuyên “không cần kê toa”
