Nghiên cứu mới đưa ra giả thuyết một ngày nào đó sẽ xuất hiện loại vắc-xin có thể bảo vệ một bào thai đang lớn khỏi tình trạng sinh non và những biến chứng liên quan.

Vấn đề: Vì mô thai chứa đặc điểm được thừa hưởng từ mẹ lẫn cha, nó đặt ra nguy cơ hệ miễn dịch của người mẹ thỉnh thoảng có thể xem bào thai như một kẻ xâm lấn từ ngoài cần phải bị từ chối. Hậu quả: sinh non, theo suy luận từ các tác giả của nghiên cứu.

Tuy nhiên, trong hầu hết trường hợp, điều này không xảy ra và em bé ra đời an toàn đúng thời hạn. Thế nhưng, nguyên nhân là gì?

Một nhóm nghiên cứu ở Đại học Minnesota và Trung tâm Y khoa Bệnh viện Nhi Cincinnati cho rằng họ đã tìm ra yếu tố then chốt: các tế bào T CD4.

Nhóm giải thích rằng khi một phụ nữ mang thai, hệ miễn dịch của cô ấy kích thích một dạng tế bào điều hòa, các tế bào T CD4. Sau đó, những tế bào này dựng lên một rào chắn từ chối, ngăn cản hệ miễn dịch của người mẹ tấn công mô thai và mở đường cho một thai kỳ thành công.

Hiện nay, các nhà nghiên cứu tin rằng họ có một kế hoạch chi tiết có thể tạo ra liều vắc-xin với nhiệm vụ đảm bảo cho bà mẹ mang thai con đủ ngày đủ tháng. “Những vắc-xin hiện tại đặc biệt nhắm đến các tế bào T kích hoạt miễn dịch”, bác sĩ Sing Sing Way, tác giả của nghiên cứu kiêm nhà nghiên cứu về các bệnh lây nhiễm tại Trung tâm Y khoa Bệnh viện Nhi Cincinnati giải thích. “Chẳng hạn với vắc-xin bại liệt, việc tiêm phòng là để tác động lên các tế bào kích hoạt miễn dịch lâu dài có khả năng bài diệt trừ virus này với bệnh nhiễm trùng sau đó”.

Trái lại, Way cho rằng vắc-xin cho thai kỳ sẽ nhằm vào mục đích kích thích các tế bào T kiểm soát miễn dịch để đề phòng sự từ chối một bào thai.

(Ảnh shutterstock )

Bác sĩ Way và các đồng nghiệp đã trình bày chi tiết học thuyết của họ trong một bức thư được xuất bản trực tuyến hôm 26/9 trên tập san Nature. Đến nay, nghiên cứu của các điều tra viên về một liều vắc-xin khả thi mới được giới hạn trên chuột. Ngoài ra, dù nghiên cứu trên động vật thường không cho kết quả tương tự với người, nhóm tác giả của nghiên cứu cho biết những nỗ lực họ bỏ ra mang lại một số thông tin hữu ích tiềm năng. Những nhận thức sâu sắc này bao gồm phát hiện các tế bào T CD4  có một thứ gọi là “đặc điểm trí nhớ”, nó có nghĩa là một khi đã được quy thành hoạt động suốt thai kì đầu tiên của một phụ nữ, những tế bào này có khuynh hướng thi hành nhiệm vụ kiểm soát hệ miễn dịch thậm chí tốt hơn trong các thai kì tiếp theo. Điều này sẽ giải thích nguyên nhân nguy cơ dành cho biến chứng và sinh non giảm xuống sau một thai kì đầu tiên.

Tuy nhiên, dù sao đi nữa, những điều quan sát được này liệu có sớm dẫn đến một liều vắc-xin? “Ngay lúc này, đây là bước chuyển biến nhanh để bắt đầu bàn về một liều vắc-xin”, bác sĩ Deborah Campbell, giám đốc bộ phận sơ sinh tại Trung tâm Y khoa Montefiore ở New York City, cho biết. “Điều nghiên cứu này làm được là xác định xa hơn làm thế nào một tiến trình sinh học rất đáng quan tâm và phức tạp xảy ra, trong đó cơ thể của bà mẹ nhận thấy bào thai là vật lạ nhưng thay vì đối xử với nó như thứ gì đó bị vứt bỏ, lại chịu đựng nó sao cho thai kì được duy trì liên tục”, tiến sĩ Campbell nhận định.

Campbell nói thêm: “Đây mới chỉ là một mảnh nhỏ trong việc tăng cường hiểu biết của chúng ta về quy tắc của chức năng miễn dịch trong lúc mang thai. Cần thực hiện thêm nhiều nghiên cứu nữa trước khi phát triển bất kì loại vắc-xin nào”.

Nghiên cứu trên được Viện Sức khỏe Quốc gia Mỹ tài trợ.