Không phải ngẫu nhiên mà các nhà sản xuất dược liệu in ấn đầy đủ các thông tin về hạn sử dụng lên bao bì thuốc. Tuy nhiên, bạn vẫn có thể “lách” luật dùng quá ngày mà vẫn an toàn. Không tin ư? Tham khảo thông tin dưới đây nhé!
Chẳng mấy khó khăn để phát hiện thực phẩm hết hạn: Mùi hôi thiu, xuất hiện nấm mốc hay màu sắc biến đổi. Thế còn biểu hiện của thuốc hết hạn? Dường như rất khó để đoán được tình trạng này của thuốc nếu vô tình tìm thấy một vỉ thuốc cảm trong ngăn tủ nhà mình.
Thực tế có thể không như những lời “hù dọa” của dược sĩ, bác sĩ hay các nhà sản xuất, thuốc không thể biến thành độc dược nếu quá đát chỉ trong một phút, một tuần, một tháng hay cả năm. Ý nghĩa thực sự của hạn dùng chính là sự đảm bảo về độ hiệu quả và an toàn của thuốc. Mách bạn cách “lách” luật khi sử dụng 10 loại sản phẩm liên quan đến sức khỏe phổ biến sau.
Kem chống nắng: Hết hạn sử dụng, loại bỏ?
Bất cứ khi nào dùng sản phẩm hết hạn, bạn nên lường trước hậu quả, có thể tốt hoặc xấu. Với kem chống nắng, câu trả lời là: Tạm biệt kem cũ, da cần kem mới.
Bác sĩ Dương Thị Lệ Trang, chuyên ngành Da liễu, bệnh viện An Sinh, TP. HCM, cho biết ánh nắng gay gắt có thể đẩy nhanh sự phân hủy các hoạt chất tích cực trong kem quá hạn, để lại làn da không được bảo vệ.
Aspirin: Hết hạn sử dụng? Dùng được
Sự thật là bạn có thể dùng aspirin quá hạn, nhưng hiệu quả giảm đáng kể. Nghiên cứu của các giáo sư Viện nghiên cứu Độc dược UCSD, Mỹ, cho thấy thuốc aspirin có tuổi thọ 10 năm chỉ sở hữu sức mạnh khoảng 1% so với aspirin “thanh niên trai tráng”.
Mẹo phát hiện thuốc hết hạn: Dùng mũi, aspirin quá đát khoảng 1 năm có mùi giống như giấm.
Nước xúc miệng: Hết hạn sử dụng? Loại bỏ
Nước súc miệng
Một số sản phẩm hương bạc hà chứa chất khử trùng, nhưng thành phần có tỉ lệ lớn nhất là nước. Đây là môi trường lý tưởng để vi khuẩn sinh sôi, đặc biệt sau 2 năm sử dụng. Lúc này, các hoạt chất tích cực giảm dần hiệu quả.
Bạn nên để nước súc miệng ở nơi thoáng mát, tránh nhiệt. Vị trí cạnh vòi nước nóng cũng làm tuổi thọ của nước súc miệng “tuột” dốc không phanh”.
Hydrocortisone: Hết hạn sử dụng? Loại bỏ
Thuốc có tác dụng chống viêm này khi quá hạn sẽ phản tác dụng, gây viêm nhiễm nhiều hơn. Sản phẩm dạng kem càng tạo điều kiện cho vi khuẩn phát triển, xâm nhập vào cơ thể qua da.
Khi đã mở tuýp thuốc, bất kể hết hạn hay chưa, bạn nên biết là vi khuẩn có thể “xâm lấn” bất cứ lúc nào, vì chất bảo quản đã hết tác dụng. Tốt nhất, nên giữ thuốc ở nơi đặc biệt thoáng mát.
Ibuprofen: Hết hạn sử dụng? Dùng được
Một số nhãn thuốc chống viêm, giảm đau vẫn dùng được dù đã quá hạn vài năm. Nếu đọc trên bao bì, bạn thấy thuốc chứa 3 thành phần sau: polyethylene glycol, polysorbate 80 và povidone, ngay lập tức “phóng” vào thùng rác khi thuốc hết hạn. Ba chất này sẽ đẩy nhanh quá trình “xuống cấp” của ibuprofen.
Kem đánh răng: Hết hạn sử dụng? Loại bỏ
Không ít hoàn cảnh đưa đẩy bạn dùng phải kem đánh răng hết hạn, như mua liền 3-4 lốc và không sử dụng hết hay dùng tạm tuýp kem để lâu ngày trong tủ vào buổi sáng quá vội. Bạn nên từ bỏ ngay thói quen này nhé.
Sau 2 năm, fluoride trong kem đánh răng đã mất hoàn toàn “sức mạnh nguyên thủy”, vì vậy nó chẳng có tác dụng gì với “cái gốc” của bạn. Thực tế, kem đánh răng hết đát không gây bệnh, nó chỉ không thể bảo vệ bạn khỏi bệnh sâu răng hay những mảng vôi bám dày cộp. Hơn nữa, hương bạc hà trong kem dần mất đi làm khuôn miệng khá “bốc mùi” đấy.
Kem trị nấm da tay chân: Hết hạn sử dụng? Dùng được
Khi quá hạn, loại kem trị nấm ở da, móng tay và chân này chứa thành phần phổ biến là terbinafine, không đủ “tầm” để biến đổi thành tác nhân gây bệnh. Ngược lại chất này trở nên hoàn toàn vô hại. Do đó, khi đã qua ngày sử dụng, bạn vẫn có thể tiếp tục dùng sản phẩm này, chỉ là không nhận được 100% hiệu quả của thuốc. “Tuy nhiên, bạn nên kiểm tra cẩn thận trước khi thoa lên da. Nếu kem đổi màu, có mùi hăng và hỗn hợp trở nên khô, tốt nhất bạn nên mua một tuýp mới”, bác sĩ Dương Thị Lệ Trang khuyên.
Paracetamol hạ sốt: Hết hạn sử dụng? Dùng được
Theo nghiên cứu của các giáo sư và chuyên gia về độc dược học ở Viện nghiên cứu Độc dược UCSD, Mỹ, một vỉ paracetamol chưa mở có tuổi thọ khoảng 28-40 năm vẫn duy trì được 99,7% tác dụng, nhưng con số này giảm hẳn đối với hộp thuốc đã mở.
Tuy nhiên, cuộc nghiên cứu này chỉ tập trung vào hiệu quả chữa bệnh của thuốc chứ không đề cập đến độ an toàn. Do đó, nếu đã dùng thử một vài viên paracetamol hết hạn và không thấy sức khỏe chuyển biến tốt hơn, bạn đừng tiếc gì mà mua ngay vỉ mới nhé.
Thuốc nhỏ mắt: Hết hạn sử dụng? Loại bỏ
Bạn chỉ cần nhớ một nguyên tắc không thể phá vỡ: Cho ngay vào thùng rác nếu lọ thuốc nhỏ mắt đã mở được một tháng. Thuốc ở dạng lỏng là môi trường lý tưởng để vi khuẩn “làm ổ”. Đặc biệt, khi để thuốc ở nơi có nhiệt cao, tiếp xúc trực tiếp với ánh nắng, vi khuẩn càng sinh sôi dữ dội hơn.
Đó là lý do vì sao bạn nên cất thuốc nhỏ mắt trong tủ lạnh thay vì giữ trong túi để tiện khi nào nhỏ khi nấy. Thêm một lưu ý này: Nếu phát hiện màu thuốc chuyển sang đục, bạn nên nói “bye bye” ngay dù hạn dùng vẫn còn khá dư dả.
Loratadine, Thuốc chống dị ứng: Hết hạn sử dụng? Dùng được
Thành phần chính trong loại thuốc kháng histamin này, ví dụ như claritin, có thể sống sót ở hầu hết các môi trường “nóng bỏng”. Theo một nghiên cứu của các giáo sư Ấn Độ, 99% hoạt chất tích cực chứa trong viên loratadine vẫn sống sót sau khi bị thử nghiệm phơi nắng suốt 24 giờ đồng hồ hay giữ ở nơi nóng đến 70°C.
Kết luận: Bạn vẫn có thể dùng loại thuốc này dù đã qua hạn sử dụng và hoàn toàn yên tâm vì thuốc không biến đổi thành độc dược.
