Ngày càng có nhiều phụ nữ làm việc quá sức. Điều nguy hiểm hơn là họ tự hào về điều đó! Nên đọc bài viết sau để thay đổi lối sống “nghiện” công việc.
Stress vẫn là một điều bí ẩn khi không thể nhìn thấy hay chạm vào, nhưng bạn biết chắc nó đang ở đâu đó. Chính điều bí ẩn này làm chúng ta không thể nhận ra những tổn thương do stress có thể gây ra đối với sức khỏe thể chất lẫn tinh thần.
Có rất nhiều phụ nữ nói rằng họ đang bị căng thẳng, nhưng rất ít người biết cách thoát ra, bởi vì ở đâu đó trong cuộc sống này, stress là điều đáng tự hào khi thể hiện họ là người bận rộn.
Đó là những gì đã xảy ra với Vũ Huỳnh Dạ Yến, 28 tuổi, TP. HCM. Trước khi đổi sang việc nhàn hạ hơn như bây giờ, mỗi ngày cô đã từng làm việc đến 21 giờ. Dạ Yến cho biết: “Tôi đã từng nghĩ, những ai về nhà trước 19 giờ tối đều là người không quan trọng. Cũng như nhiều phụ nữ hiện đại, tôi từng có quan niệm sai lầm là: stress đồng nghĩa với thành công và nếu bạn chưa đến độ kiệt sức, điều đó chứng tỏ bạn vẫn giậm chân lẹt đẹt trong công việc. Trước đây, tôi rất thích khi có ai hỏi: Tại sao lại vất vả như thế, mặc dù tôi hiểu rằng chắc chắn trong đầu họ nghĩ việc gì phải nhọc công như vậy?”.
Sự quyến rũ của stress
“Hóa ra căng thẳng là tốt khi một số người nghĩ rằng họ cần bị stress để thực sự cảm thấy mình còn sống”, chuyên gia Nguyễn Thị Tâm, trung tâm tư vấn tâm lý Hồn Việt, TP. HCM, nhận xét. Họ trở nên thích cảm giác bận rộn mà stress đã mang lại. Stress kích thích việc sản sinh những hoóc-môn, chẳng hạn như adrenaline, dehydroepiandrosterone (DHEA) và đặc biệt là cortisol. Stress có thể gây nghiện và cũng như đối với hầu hết các chứng nghiện khác, nó có thể không tốt cho sức khỏe.
Việc chấp nhận stress có thể có nguyên nhân từ hàng nghìn áp lực xã hội và văn hóa. Tuy bạn có thể nghĩ rằng ngày nay, phong trào bình đẳng giới có thể đưa phụ nữ vượt qua những áp lực này, nhưng nhiều bạn gái muốn chứng minh họ cũng có thể thành công như đàn ông. “Trong thực tế, phụ nữ mong muốn thực hiện nhiều vai trò từ rất sớm. Kết quả là họ sẽ chịu nhiều căng thẳng và cảm thấy có lỗi nếu không đảm đương được nhiều vai trò khác nhau. Họ đã quen với stress và dần dần xem đó là điều tích cực chứ không phải là nguy cơ có hại cho sức khỏe lâu dài”, bác sĩ chuyên khoa I Lê Văn Nam, Hội Y học TP. HCM, nhấn mạnh.
Nguyên nhân của việc phụ nữ quen với stress có thể họ nghĩ rằng càng stress càng đạt kết quả tốt trong công việc. “Nhiều phụ nữ trẻ nghĩ nếu không làm việc mỗi giây, họ trở nên lười biếng”, theo chuyên gia Nguyễn Thị Tâm. Họ cảm thấy xấu hổ nếu nghỉ ngơi và nghĩ rằng mình không phải là người tốt nếu không tự đẩy mình đến giới hạn tuyệt đối. Điều đó trở thành một vấn đề đạo đức. Hơn nữa, rất nhiều phụ nữ sẵn sàng hy sinh giấc ngủ và tỉnh táo để làm việc. Trong trường hợp của Dạ Yến, cô nghĩ rằng càng làm thêm giờ, Yến càng bị stress và phần thưởng của cô càng lớn hơn.
Làm việc không ngừng nghỉ
Đôi khi căng thẳng có một mục đích cao hơn. Cortisol tăng đột biến trong lúc bạn có cảm giác lo lắng tức thời, chẳng hạn khi một tập tài liệu quan trọng bị mất. Khi bạn bị stress trong một thời gian dài, lượng cortisol dự trữ trong cơ thể trở nên quá thấp và không đủ để nó hoạt động ở mức tối ưu. “Hơn nữa, khi lượng cortisol cao trong thời gian dài hơn 24 giờ, các chất dinh dưỡng nhất định như vitamin B sẽ cạn kiệt và cholesterol, huyết áp, lượng đường trong máu có thể tăng vọt”, bác sĩ Lê Văn Nam giải thích.
Cortisol có thể kích hoạt các gốc tự do, gây tổn hại những tế bào thần kinh, ảnh hưởng đến trí nhớ ngắn hạn và dài hạn cũng như khả năng tư duy của bạn.
Ngày nay, hầu hết các bệnh đều có liên quan đến căng thẳng. “Stress cao có thể làm suy yếu hệ miễn dịch, tăng cảm giác thèm ăn, ảnh hưởng đến khả năng tình dục và sinh sản…”, theo bác sĩ Vũ Anh Nhị. Chính vì những lý do này nên thỉnh thoảng bạn vẫn thấy một vài người phụ nữ không ăn uống vô độ, sống rất chỉn chu, nhưng vẫn bị béo phì. Thủ phạm chính là stress.
Hội chứng mà bạn không chạm vào cũng như không nhìn thấy này còn gây ra những thay đổi hành vi như uống rượu nhiều, hút thuốc lá và sử dụng quá mức thức ăn nhanh cũng như lười vận động. Kết quả bạn thấy rồi đấy, những chuyện tranh đua nơi công sở một cách thiếu khôn ngoan và điên cuồng rốt cuộc cũng là trò vô ích. Vì sao? Một trong những lý do làm nhân viên nghỉ ốm nhiều nhất, chắc bạn cũng đoán ra được, đó là stress!
Thay đổi thái độ
Để thoát khỏi căng thẳng, bạn cần phải bắt đầu nỗ lực một cách có ý thức để hạn chế suy nghĩ hả hê vì stress: “Tôi đang bị stress đây!”. Cũng tương tự như vậy, với một người bạn “yêu thích” stress, mỗi khi cô ta “than vãn”, thường bạn lôi lịch làm việc bận rộn của mình ra để cùng “than” như là một hành động đồng cảm, đó là giải pháp sai lầm. Đừng tự biến mình thành người có thể làm tất cả mọi thứ, nên suy nghĩ một cách tích cực và tốt cho sức khỏe hơn, theo chuyên gia tâm lý Nguyễn Thị Tâm. Bạn thử nói một câu gì đó như: “Coi bộ tuần tới vất vả à, thế bạn có kế hoạch gì để chăm sóc bản thân chưa?”, chuyên gia Tâm tư vấn. Nhẹ nhàng khuyên một người bạn bận rộn nên dành thời gian nghỉ ngơi tốt hơn là kể lể những câu chuyện stress của bạn cho cô ấy.
Tiếp theo, bạn nhớ điều chỉnh lịch làm việc của mình nhé. Đầu tiên, bạn bỏ bớt những hoạt động không cần thiết khiến mình mất nhiều thời gian. Thực hiện những bước nhỏ trong lịch làm việc để có thể kiểm soát cuộc sống tốt hơn, điều này cũng làm bạn thích thú không thua gì cảm giác tự hào (ảo) như lúc bạn bị stress nhiều vậy.
Điều quan trọng cuối cùng mà bạn nên ghi nhớ: Bệnh “nghiện” công việc có thể là thủ phạm chính dẫn đến stress dài kỳ đấy nhé!
Phần 2: Thoát khỏi bẫy stress (xem tiếp phần 2 vào ngày 14.3)
