Nguyên nhân chính của bệnh về đường tiêu hóa, gan mật có thể xuất phát từ bia rượu. Vậy bạn nên “thủ sẵn” bí kíp gì để phòng tránh chúng?
Bác sĩ CKII Trần Ngọc Lưu Phương, Trưởng đơn vị tiêu hóa can thiệp – Bệnh viện Nguyễn Tri Phương sẽ mách bạn những “vũ khí” để sức khỏe luôn ổn định trong những ngày Xuân về.
Đừng để những bệnh về đường tiêu hóa cản trở việc vui Xuân của bạn
- Viêm tụy cấp (sưng lá mía)
Nguyên nhân gây bệnh đứng hàng đầu là sỏi mật, rượu bia và thường khởi phát sau khi ăn một bữa ăn thịnh soạn nhiều chất béo.
Triệu chứng của bệnh: đau bụng vùng trên rốn và có thể được chẩn đoán viêm loét dạ dày. Tuy nhiên, bệnh thường gây đau bụng nhiều, đau lan ra sau lưng, liên tục kèm nôn ói và sau khi ói vẫn đau bụng nhiều, không giảm với các thuốc điều trị đau dạ dày.
Khi đau bụng nhiều, người bệnh nên gặp bác sĩ để được thăm khám và cho xét nghiệm máu, siêu âm bụng nhằm chẩn đoán đúng bệnh, kịp thời tránh các biến chứng.
Phòng tránh: Bạn nên ăn uống điều độ, ăn vừa phải, không nên ăn quá nhiều quá no; Không nên uống quá nhiều rượu bia, hạn chế thức ăn nhiều béo, nhất là những người dư cân, có tiền sử bị sỏi mật.
- Sỏi túi mật và sưng túi mật cấp
Bình thường, sỏi túi mật nằm yên trong túi mật và không gây đau đớn. Thế nhưng, vào ngày Tết, với việc nạp quá nhiều thức ăn nhiều mỡ béo, kèm theo rượu bia sẽ kích thích túi mật co bóp làm sỏi di chuyển và kẹt lại gây đau bụng thậm chí gây sưng túi mật cấp tính phải phẫu thuật.
Triệu chứng: đau bụng vùng trên rốn nhưng lệch về bên phải, đau khi hít thở sâu và đặc biệt đi kèm với triệu chứng đau là nước tiểu sậm màu hơn. Một số trường hợp sẽ có triệu chứng sốt nhẹ.
Khi đau vùng bụng trên bên phải, kèm tiểu vàng người bệnh nên gặp bác sĩ chẩn đoán bệnh sớm, điều trị kịp thời tránh để tình trạng biến chứng nặng nề.
Phòng tránh: Người thừa cân, người có tiền sử bị sỏi mật nên hạn chế thức ăn nhiều chất béo và không nên uống nhiều sữa, đặc biệt là sữa tươi.
- Chứng đầy bụng khó tiêu
Đây có thể được xem là căn bệnh về đường tiêu hóa thường gặp nhất trong những ngày này. Nguyên nhân là do ăn quá nhiều thực phẩm, khiến hệ tiêu hóa quá tải, gây nên tình trạng no hơi, trướng bụng, mau no, đau tức bụng.
Cách khắc phục: Uống men tiêu hóa sau bữa tiệc giúp hỗ trợ hệ tiêu hóa xử lý thức ăn. Ăn một lát gừng tươi trước hoặc sau các bữa tiệc có tác dụng lợi mật, kích thích tiết dịch tiêu hóa, hỗ trợ hoạt động dạ dày sẽ hạn chế những khó chịu.
Bạn nên đi khám khi có các dấu hiệu sau: Những biểu hiện đi kèm như đau bụng nhiều, nôn ói nhiều, nôn vọt (nôn nhanh và nôn rất mạnh), sốt, bí trung tiện và đại tiện; Sau khi uống thuốc khoảng 6-8 giờ mà triệu chứng vẫn còn.
Phòng tránh: Bạn nên giảm bớt lượng tinh bột, ăn ít chất béo, chất đạm và cố gắng thực hiện khẩu hiệu “ăn chậm, nhai kỹ”.
- Bệnh viêm loét dạ dày (đau bao tử)
Triệu chứng: đau vùng bụng trên ở giữa rốn và xương ức (chấn thủy). Có thể kèm theo buồn nôn, ợ hơi, ợ chua.
Cách khắc phục: Có thể uống thuốc gói sữa có chữ (P) hay thuốc nhai (Maalox) sau khi ăn 30 phút giúp giảm nhanh những cơn đau dạ dày.
Bạn nên đi khám khi có các dấu hiệu sau: Đau bụng nhiều, đau lan sang hai bên, đau lan ra sau lưng, lan lên ngực hoặc lan xuống dưới rốn bên phải; Kèm theo nôn ói nhiều, nôn vọt (nôn nhanh và nôn rất mạnh); Kèm theo sốt; Sau uống thuốc 1-2 giờ mà triệu chứng không cải thiện; Đi cầu phân đen.
Phòng tránh: Bạn nên duy trì nếp ăn uống sinh hoạt điều độ, ăn đúng giờ, tránh thức khuya. Hạn chế sử dụng quá nhiều gia vị, ăn đồ chua cay. Không nên uống bia rượu. Ăn chậm, nhai kỹ.
- Tiêu chảy cấp do ngộ độc thực phẩm
Ngộ độc thực phẩm cũng là một trong những bệnh về đường tiêu hóa thường gặp, nếu không khắc phục nhanh chóng có thể dẫn đến tử vong.
Triệu chứng: đau bụng vùng rốn và dưới rốn kèm với đi cầu phân lỏng hoặc phân đàm nhày. Đôi khi có triệu chứng buồn nôn, nôn ói trước rồi mới bắt đầu tiêu chảy. Ngoài ra, người bệnh có thể bị hoa mắt, chóng mặt, tê chân tay, vọp bẻ.
Cách khắc phục: Trong tủ thuốc gia đình nên có vài loại thuốc sau:
– Thuốc gói Smecta: uống 2-3 gói/ngày giúp giảm triệu chứng tiêu chảy cấp.
– Thuốc Oresol, pha 1 gói với 1 lít nước sôi để nguội uống dần để tránh mất nước dotiêu chảy
Bạn nên đi khám khi có các dấu hiệu sau: Tiêu phân lỏng trên 5 lần/ngày; Đi cầu phân có đàm nhớt hoặc lẫn máu; Hoa mắt, chóng mặt, tê mỏi tay chân, vọp bẻ; Trướng bụng nhiều; Nôn ói nhiều, không uống được; Sốt trên 38ºC; Môi lưỡi khô, da khô, mắt trũng sâu.
Phòng tránh: Bạn nên ăn chín, uống sôi, ăn sạch. Không nên tích trữ thức ăn quá nhiều dẫn đến dư thừa, thời gian bảo quản kéo dài, gây nguy cơ ngộ độc thực phẩm vì thức ăn sử dụng lại nhiều lần sẽ dễ bị hư và nhiễm khuẩn. Thức ăn đã để ngoài sau 4-6 giờ nên được đun sôi lại rồi mới sử dụng.
