Bạn lỡ hẹn lịch khám sức khỏe định kỳ đã bao lâu rồi dù biết việc này rất quan trọng? Lịch làm việc luôn đầy ắp và bạn cảm thấy mình rất ổn nên nghĩ rằng trì hoãn lịch kiểm tra sức khỏe cũng không gây hại gì? Không đúng đâu!
Nhận ra các căn bệnh tiềm tàng càng sớm, việc điều trị càng dễ dàng và khả quan. Muốn vậy bạn nên đi khám sức khỏe thường xuyên
Thanh Nga, ngụ quận Gò Vấp, TP. HCM, có người thân bị bệnh tiểu đường, tuy nhiên cô chưa bao giờ kiểm tra về căn bệnh này. Khi vừa tốt nghiệp đại học, Nga hay cảm thấy mệt mỏi và khát nước. Ngay cả cô cũng không để ý cho đến khi gia đình phát hiện thần thái cô không tốt, hay uể oải và khuyên nên đến bệnh viện khám. Sau nhiều lần “hò hẹn”, Thanh Nga đi xét nghiệm và nhận kết quả chẩn đoán: Mắc bệnh tiểu đường týp 1. “Tôi ước gì mình kiểm tra sức khỏe sớm hơn. Trì hoãn điều trị càng lâu cơ thể càng ốm yếu và tôi không thể tận hưởng nhiều thú vui trong cuộc sống như bạn bè”, cô kể.
May mắn phát hiện bệnh không quá trễ đã giúp Thanh Nga kiểm soát được tình trạng bệnh. Mỗi sáu tháng cô đều đặn đi gặp bác sĩ, sau một thời gian chữa trị, cô đã có thể trở lại cuộc sống sôi động thường ngày. Bác sĩ Nguyễn Thị Minh Ngọc, Viện Pasteur, TP. HCM, khuyên rằng nhận ra các căn bệnh tiềm tàng càng sớm, việc điều trị càng dễ dàng và khả quan. Muốn vậy bạn nên đi kiểm tra sức khỏe định kỳ. Có những xét nghiệm chỉ mất nhiều nhất khoảng 15 phút nhưng có thể thay đổi cuộc đời của bạn đấy.
Cùng Women’s Health bắt đầu công cuộc chăm sóc sức khỏe chuyên nghiệp hơn nhé!
Xét nghiệm Pap
Theo thống kê của Bộ Y tế, gần 14% phụ nữ Việt Nam mắc ung thư cổ tử cung và con số này có xu hướng gia tăng. Pap là phương pháp thử nghiệm tế bào cổ tử cung nhằm phát hiện ung thư ngay khi bệnh mới phát.
Ung thư cổ tử cung có thể phòng ngừa
Ung thư cổ tử cung (UTCTC) là một trong những bệnh ung thư phụ khoa thường gặp ở phụ nữ trong độ tuổi 35 trở lên. Trên thế giới, cứ 2 phút lại có một phụ nữ chết do UTCTC. Tại Việt Nam, ước tính cứ 100.000 phụ nữ thì có 20 trường hợp mắc bệnh UTCTC và 11 trường hợp tử vong.
Bao lâu khám một lần?
Dù đang có mối quan hệ chung thủy, bạn nên thử Pap mỗi 3 năm/lần, bắt đầu từ 21 tuổi. Từ năm 30 tuổi, bạn có thể kiểm tra mỗi 5 năm/lần. Những người nghiện thuốc lá, cóquan hệ tình dục dưới 16 tuổi, dương tính với HIV hoặc mắc các bệnh lây qua đường tình dục cần tầm soát ung thư cổ tử cung mỗi năm/lần.
Điều gì sẽ xảy ra?
Bác sĩ đưa một dụng cụ khám phụ khoa gọi là mỏ vịt vào trong âm đạo để quan sát âm đạo và cổ tử cung, sau đó dùng bàn chải nhỏ quẹt vào cổ tử cung để lấy mẫu tế bào. Mẫu này được gửi tới phòng thí nghiệm để thực hiện phân tích y khoa.
Nếu nhận kết quả Pap bình thường, bạn vẫn nên đi khám định kỳ vào những lần sau. Tuy nhiên kết quả bất thường không có nghĩa mắc nguy cơ ung thư mà có thể chỉ bị viêm hay nhiễm trùng cổ tử cung. Nên làm tiếp các thử nghiệm theo yêu cầu của bác sĩ bạn nhé.
Chụp nhũ ảnh
Đây là một kỹ thuật chụp X-quang đặc biệt cho phép phân tích cấu trúc tuyến vú để tìm ra những thay đổi bên trong ngực mà khám bằng tay không thể phát hiện. Hiện nay, chụp nhũ ảnh là một trong những phương tiện đáng tin cậy nhất để tầm soát và chẩn đoán sớm ung thư vú, thậm chí trước 2 năm khi xuất hiện các triệu chứng hay khối u.
Ở Việt Nam, mỗi năm có khoảng 12.000 người mắc ung thư vú, trong đó có đến 70% người phát hiện bệnh ở giai đoạn muộn. Bác sĩ Võ Kim Điền, khoa Ung bướu, bệnh viện FV, TP. HCM, cho biết, phụ nữ hoàn toàn có thể thoát khỏi căn bệnh nguy hiểm này nếu được chẩn đoán bệnh sớm.
Bệnh ung thư vú và trọng lượng cơ thể
Bạn nên xem xét kỹ mối liên quan đến bệnh ung thư vú và trọng lượng cơ thể đế có thể điều chỉnh cân nặng, giảm nguy cơ bệnh ung thư này ghé thăm.
Bao lâu khám một lần?
Nếu không có triệu chứng gì ở ngực, từ 40 tuổi trở lên bạn nên chụp nhũ ảnh định kỳ mỗi năm/lần. Nếu trong gia đình có người bị ung thư vú, bạn cần kiểm tra sớm hơn, tốt nhất là 10 năm trước độ tuổi người thân được chẩn đoán mắc bệnh.
Những phụ nữ nằm trong nhóm có nguy cơ mắc ung thư vú cao như sinh con muộn sau 35 tuổi, không có con, bị ung thư vú một bên, có kinh nguyệt sớm hoặc mãn kinh sau 55 tuổi nên chụp nhũ ảnh thường xuyên.
Điều gì sẽ xảy ra?
Bạn đứng trước máy chụp chuyên dụng, đặt một bên ngực lên một mặt phẳng, sau đó kỹ thuật viên sẽ dùng một tấm nhựa đè lên ngực, ép chặt. Để lấy được hình ảnh tuyến vú đầy đủ, kỹ thuật viên sẽ chụp mỗi bên ngực từ 2-3 ảnh. Sau đó, bác sĩ sẽ đọc kết quả phim, so sánh với phim nhũ ảnh của những lần trước và cho bạn biết kết quả. Do đó bạn nhớ lưu lại đầy đủ phim của các lần khám trước nhé.
Thời gian thích hợp nhất để chụp nhũ ảnh là từ 7-10 ngày sau khi kết thúc kỳ kinh, lúc này nồng độ estrogen trong máu giảm, tuyến vú giữ nước ít và bớt căng. Nếu từng phẫu thuật nâng ngực, bạn nhớ báo cho bác sĩ biết.
Đo huyết áp
Theo khảo sát của Viện Tim mạch Việt Nam, cứ 4 người hơn 25 tuổi, có 1 người bị tăng huyết áp. Do đó, đo huyết áp tưởng như đơn giản nhưng rất quan trọng vì nếu không được kiểm soát tốt, căn bệnh thầm lặng này có thể dẫn tới đột quỵ, nhồi máu cơ tim và các vấn đề về thận hoặc mắt như tăng nhãn áp, mù mắt…
Chỉ số huyết áp bình thường ở khoảng 120/80, nếu cao hoặc thấp hơn nhiều so với chỉ số này, bạn cần làm xét nghiệm kỹ hơn hoặc điều trị bằng thuốc.
Bao lâu khám một lần?
Bạn nên bắt đầu đi kiểm tra hằng năm từ 40 tuổi dù chỉ số huyết áp ở mức bình thường. Phụ nữ đang dùng thuốc tránh thai cũng cần thăm khám đều đặn vì thuốc có thể ảnh hưởng đến huyết áp.
Điều gì sẽ xảy ra?
Bác sĩ hoặc chuyên viên y tế sẽ quấn một dải băng có thể bơm phồng quanh bắp tay bạn và bơm đầy hơi, sau đó sẽ đọc chỉ số huyết áp khi xả hơi dải băng. Tiện lợi hơn, bạn có thể sử dụng máy đo huyết áp tại nhà, bán tại các cửa hàng thiết bị y tế ở đường Cống Quỳnh, Q. 1, TP. HCM hoặc P. Phương Mai, Hà Nội. Nhớ đọc kỹ hướng dẫn của nhà sản xuất hoặc nhờ nhân viên y tế, bác sĩ riêng chỉ dẫn đến khi bạn có thể tự đo nhé.
Không nên kiểm tra huyết áp khi quá no, đói hay quá mệt vì có thể thiếu chính xác. Thời điểm kiểm tra tốt nhất là vào sáng sớm, trước khi những việc cần giải quyết trong ngày tìm đến bạn.
Chẩn đoán bệnh tiểu đường
Bạn có biết Việt Nam là một trong những quốc gia có tỉ lệ người mắc bệnh tiểu đườngtăng nhanh nhất thế giới? Nếu không được điều trị, nồng độ glucose do bệnh này gây ra có thể dần tổn hại các dây thần kinh lẫn mạch máu khỏe mạnh, dẫn đến biến chứng như bệnh tim, thận, mù lòa và cụt chi.
Mức độ đường huyết nằm trong mức 63-99 mg/dl trước khi ăn được xem là bình thường.
Bao lâu khám một lần?
Bạn nên bắt đầu kiểm tra hằng năm từ độ tuổi 35. Nếu gia đình có tiền sử mắc căn bệnh này, bạn nên xét nghiệm tầm soát từ năm 20 tuổi. Những người tăng cân, nhất là tăng số đo vòng 2, huyết áp hoặc mức cholesterol cao có nguy cơ mắc bệnh cao, do đó nên kiểm tra thường xuyên.
Điều gì sẽ xảy ra?
Một trong những phương pháp tầm soát bệnh tiểu đường phổ biến là thử máu để đo lượng đường huyết lúc đói. Để có kết quả chính xác, bạn nên nhịn ăn trong vòng 8 giờ trước khi lấy máu. Người có nồng độ đường huyết bằng hoặc cao hơn 126 mg/dl có nguy cơ mắc tiểu đường.
Xét nghiệm này còn giúp theo dõi việc điều chỉnh đường huyết ở những người đã mắc bệnh.
Kiểm tra sức khỏe định kỳ để phát hiện sớm những dấu hiệu bệnh nguy hiểm
DANH SÁCH HẠNG B
Không chiếm vị trí hàng đầu trong danh sách xét nghiệm của bạn, nhưng các gói kiểm tra dưới đây cũng quan trọng không kém đối với những phụ nữ từ 18-50 tuổi
- Kiểm tra tuyến giáp
Xét nghiệm máu sẽ đo được nồng độ hormone kích thích tuyến giáp.
Nên khám: Mỗi 5 năm/lần hoặc theo chỉ định của bác sĩ nếu bạn đột ngột cảm thấy mệt mỏi, tăng hoặc giảm cân và suy nhược cơ thể.
- Đo lượng cholesterol
Một xét nghiệm máu đơn giản sẽ phát hiện lượng cholesterol trong máu của bạn.
Nên khám: Mỗi 5 năm/lần. Nếu gia đình có người mắc bệnh này, bạn nên đi khám thường xuyên. Nồng độ cholesterol cao dễ dẫn tới chứng đau tim hay đột quỵ.
- Xét nghiệm STI – Các bệnh lây truyền qua đường tình dục
Một dụng cụ chuyên dùng được đặt vào cổ tử cung, tương tự như xét nghiệm Pap để kiểm tra bệnh lậu và Chlamydia;xét nghiệm máu nhằm rà soát bệnh HIV, giang mai và viêm gan.
Nên khám: Định kỳ hằng năm hoặc khi bạn có bạn tình mới. Nếu nhận được kết quả xét nghiệm dương tính với một bệnh STI, phụ nữ nên điều trị theo chỉ dẫn của bác sĩ và cần thông báo cho bạn tình biết.
- Nội soi đại tràng
Một ống dài, mảnh gắn với một camera nhỏ được đưa vào hậu môn để quan sát toàn bộ đại tràng và trực tràng.
Nên khám: Định kỳ hằng năm từ 50 tuổi. Không chỉ nam giới mắc ung thư đại tràng, chứng bệnh này ngày càng phổ biến ở nữ giới.
