1. ĐẠI CƯƠNG
– Định nghĩa: Áp xe vú là tình trạng viêm hoại tử hóa mủ tạo thành ổ áp xe của phần nhu mô tuyến vú hay mô ngoài tuyến vú. Bệnh thường gặp ở phụ nữ ở tuổi sinh đẻ.
– Nguyên nhân: Do nhiễm trùng nguyên phát hay thứ phát của tụ cầu, liên cầu hay phế cầu.
2. CÁC DẤU HIỆU LÂM SÀNG VÀ CẬN LÂM SÀNG:
2.1 Tình trạng nhập viện :
– Bệnh nhân thường có sốt, đau tuyến vú bên tổn thương.
2.2 Khám lâm sàng:
– Hội chừng nhiễm trùng.
– Viêm sưng nóng đỏ đau một vùng hay toàn bộ tuyến vú.
– Sờ thấy khối áp xe dưới da giới hạn không rõ xung quanh cứng chắc, trung tâm mềm có thể hoại tử da phía trên ổ áp xe.
2.3 Cận lâm sàng:
– Xét nghiệm máu có tỷ lệ bạch cầu cao.
– Siêu âm khảo sát tuyến vú cho thấy có khối echo trống hay hỗn hợp trong mô tuyến vú.
3. CHẨN ĐOÁN XÁC ĐỊNH
3.1 Tiêu chuẩn xác định bệnh:
– Bệnh nhân có sốt, viêm sưng nóng đỏ đau, có khối áp xe bên có tuyến vú tổn thương. Siêu âm có khối echo trống hay hổn hợp trong mô tuyến vú.
3.2 Chẩn đoán nguyên nhân:
– Cấy mủ,dịch tiết tuyến vú có thể xác định được tác nhân gây bệnh.
3.3 Chẩn đoán phân biệt:
– Tắc tuyến sữa: vú căng to toàn thể hay khu trú theo thùy mà ống tuyến sữa chi phối kèm sốt, đau; Trong trường hợp này tiên lương khá hơn. Tuy nhiên nếu không được điều trị tích cực bệnh sẽ tiến triển dẫn đến áp xe vú.
– Bệnh nhân ung thư vú thể hoại tử.
3.4 Yếu tố thúc đẩy gây bệnh:
– Yếu tố nguy cơ dễ mắc là tắc tuyến sữa ở phụ nữ đang cho con bú.
4. ĐIỀU TRỊ:
4.1 Mục đích điều trị:
– Loại bỏ ổ áp xe, chống nhiễm trùng, phục hồi chức năng tuyến vú.
4.2 Nguyên tắc điều trị:
– Nội ngoại khoa kết hợp.
4.3 Nội dung điều trị cụ thể:
4.3.1 Nội khoa: Dùng kháng sinh phổ rộng, giảm đau hạ sốt.
4.3.2 Ngoại khoa:
– Rạch rộng ổ áp xe tháo mủ, cấy mủ kháng sinh đồ, dẫn lưu nhét gạc tẩm Betadin, nếu cải thiện khâu lại tuyến vú thì hai.
– Trường hợp không cải thiện, với ổ áp xe lớn hoại tử nhiều xét chỉ định cắt lọc tạo hình hay đoạn nhủ.
5. THEO DÕI VÀ TÁI KHÁM:
5.1 Tiêu chuẩn nhập viện:
– Nhiễm trùng tái phát
– Không lành vết mổ
5.2 Theo dõi:
– Sự lành vết thương
– Tình trạng nhiễm trùng
– Các chỉ số liên quan đến chức năng tuyến vú .3 Tiêu chuẩn xuất viện:
– Bệnh nhân hết nhiễm trùng
– Vết mổ lành tốt
– Chức năng tuyến vú bảo tồn
5.4 Tái khám: sau tháng và sau 03 tháng.
Nguồn: BV 115
