Các nhà nghiên cứu từ Trung tâm Cochrane Bắc Âu tại Copenhagen đã xem xét 14 thử nghiệm lâm sàng với tổng số 18.880 người tham gia. Họ nhận thấy việc kiểm tra sức khỏe thường xuyên (được định nghĩa là sàng lọc ra nhiều hơn một căn bệnh hoặc yếu tố có nguy cơ cao hơn trong hệ thống cơ quan) không làm giảm trường hợp tử vong do tim mạch, ung thư, hoặc do các nguyên nhân khác.
Thử nghiệm thậm chí không hạ bớt các chuyến đi khám bệnh, mức độ căng thẳng, tỷ lệ về khuyết tật, và khả năng nằm viện ở những người đã kiểm tra sức khỏe thường xuyên, mặc dù có khoảng hơn 20% lời chẩn đoán cho mỗi bệnh nhân, theo một nghiên cứu trong sáu năm đăng trên tập san BMJ.
Một cuộc khảo sát với 997 người được công bố trên tập san Annals of Family Medicinecho biết điều đáng báo động là: Người ta có xu hướng đánh giá quá cao lợi ích của các loại kiểm tra phòng ngừa như chụp X-quang nhũ ảnh, và phương pháp điều trị phòng ngừa như thuốc huyết áp,
Có một số lý do giải thích tại sao việc kiểm tra y tế dự phòng không có hiệu quả như bạn mong muốn. Trước hết, một số xét nghiệm y tế chỉ đơn giản là chưa đủ nhạy bén để phát hiện những dấu hiệu sớm nhất của bệnh. Hơn nữa, xét nghiệm có khả năng dẫn đến kết quả dương tính giả, trong khi kết quả này có thể gây ra các thủ tục chồng chéo tiếp theo kèm cả stress, và cuối cùng là gia tăng nguy cơ phát triển thực sự các vấn đề sức khỏe. Hoặc mặt khác, bác sĩ có thể tuyên bố bạn trông rất khỏe mạnh, thổi phồng sự tin tưởng sai lầm của bạn. Điều đó có thể là nguyên nhân đưa tới những thói quen sinh hoạt không lành mạnh, hoặc rước thêm các thói quen mới.
Điều đó nói lên rằng đừng coi kiểm tra y tế dự phòng như một quyền ưu tiên cho phép bạn ngừng đi khám bệnh. “Việc kiểm tra không phải là định nghĩa của y tế dự phòng. Nó chỉ là một phần của một chiến lược y tế dự phòng”, bác sĩ Roberta Lee, Phó Chủ tịch của Bộ Y tế hợp nhất Mỹ, phân tích. “Lời khuyên bạn nhận được từ bác sĩ và chuyện làm theo lời khuyên nghiêm chỉnh đến đâu đều là những yếu tố quan trọng như nhau trong kết quả chẩn đoán của bạn, khỏe mạnh hay không”.
Khi gặp bác sĩ ở đợt khám sức khỏe định kỳ, bạn cần chắc chắn rằng bản thân mình đã quan tâm đến cách để có thể sống khỏe mạnh dưới đây.
- Căng thẳng
“Việc trải qua căng thẳng thường xuyên mà không nói ra cũng tồi tệ cho sức khỏe như thói quen hút thuốc lá”, bác sĩ Lee giảng giải. Tóm lại, bầu bạn với những tác nhân gây căng thẳng hằng ngày có thể tăng gấp đôi nguy cơ khiến bạn gặp các vấn đề rắc rối về sức khỏe mãn tính, theo một nghiên cứu được công bố trên tập san Annals of Behavioral Medicine. Hơn nữa, bạn sẽ phải điều trị các triệu chứng như thay đổi trong ham muốn tình dục, mệt mỏi, đau đầu mãn tính, đổi khẩu vị, mất ngủ, hoặc IBS (hội chứng gây kích thích ruột), trong khi bạn có thể xử lý các rắc rối bằng các thói quen giải quyết căng thẳng hiệu quả.
Hãy hỏi điều này: Có phải bất kỳ vấn đề nào về thể trạng và sức khỏe của tôi đều do sự căng thẳng gây ra phải không?
- Chế độ ăn uống
Nên báo cáo các thói quen trong chế độ ăn uống của bạn với bác sĩ, bao gồm những gì bạn ăn, và thói quen ăn. (Nếu có những dấu hiệu của chứng rối loạn ăn uống phổ biến nhất, đó có thể là một buổi nói chuyện khá khó khăn).
Hãy hỏi điều này: Tôi nên ăn theo chế độ ăn nào, và tôi nên bổ sung chất dinh dưỡng nào?
- Ngủ
Nếu thói quen ngủ của bạn gây chếnh choáng hoặc mất cảm giác, nhớ đề cập đến nó. Bạn có thể gặp nguy cơ bị trầm cảm, tăng cân hoặc thậm chí tử vong, nếu bạn là một trong 50% phụ nữ bị chứng bệnh ngừng thở khi ngủ.
Hãy hỏi điều này: Hiện nay tôi ngủ như vậy có đủ giấc chưa? Nếu chưa, tôi nên ngủ bao lâu?
- Tập thể dục
Một nghiên cứu của Viện Ung thư quốc gia Mỹ đã kết nối đến việc sống tích cực và tập luyện trong thời gian rảnh rỗi đến tuổi thọ cao hơn. Tuy nhiên, ngay cả khi bạn tập thể dục thường xuyên, thói quen ngồi quá nhiều có thể tăng gấp đôi nguy cơ bệnh tiểu đường, cộng với tăng nguy cơ mắc bệnh tim và tử vong, theo một nghiên cứu gần đây với hơn 80.000 người. Nếu bạn đang ngồi quá nhiều tại văn phòng, nên tham khảo các bài viết sức khỏe của Women’s Health để hạn chế và cải thiện tình trạng này.
Hãy hỏi điều này: Loại hình thể dục nào tôi nên tập để duy trì sức khỏe và hiện tôi có ngồi quá nhiều không?
- Xét nghiệm
Dù xét nghiệm có những hạn chế của nó, bạn vẫn nên làm xét nghiệm máu và các xét nghiệm khác theo bác sĩ khuyến cáo dựa trên tuổi tác của bạn (ví dụ, chụp nhũ ảnh ở tuổi 50), các yếu tố rủi ro cá nhân (ví dụ, huyết áp cao), và tiền sử bệnh gia đình, các yếu tố sẽ tác động đến chuyện có kiểm tra hay không và khi nào bạn nên đi kiểm tra.
Bạn cũng cần biết rằng xét nghiệm nhiều hơn không phải lúc nào cũng tốt hơn. Ví dụ: “Nếu bạn 30 tuổi, bắt đầu chụp nhũ ảnh không phải là ý tưởng hay vì nó sẽ làm tăng nồng độ của bức xạ và có thể gây tốn kém vì bảo hiểm sẽ không thanh toán”, Lee giải thích. Nếu bạn muốn xử lý nó một cách an toàn, nên đề nghị bác sĩ kiểm tra nồng độ vitamin D và sắt: dù điều này không phải lúc nào cũng là một phần của một đợt xét nghiệm máu thông thường, nhưng kỳ hành kinh của bạn có thể gây ra mức độ suy giảm.
Hãy hỏi điều này: Tôi cần những loại hình kiểm tra sức khỏe nào ở độ tuổi này? Dựa trên sức khỏe, lối sống và bệnh sử gia đình, tôi có bất kỳ yếu tố nguy cơ bệnh tật nào để phải kiểm tra ngay không?
